پژوهش های روانشناختی در مدیریت

پژوهش های روانشناختی در مدیریت

تأثیر مداخلۀ آموزشی توانمندسازی روان‌شناختی بر شکوفایی شخصی و شیفتگی شغلی مدیران و معلمان مدارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
افضل اکبری بلوط‌بنگان 1
پریسا مسعودیان 2
مریم فرهادی نیا 3
1 استادیار، گروه آموزشی روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد بهبهان، دانشگاه آزاد اسلامی، بهبهان، ایران.
3 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت آموزشی، واحد بهبهان، دانشگاه آزاد اسلامی، بهبهان، ایران
10.22034/jom.2025.2050909.1315
چکیده
هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر مداخلۀ آموزشی توانمندسازی روان‌شناختی بر شکوفایی شخصی و شیفتگی شغلی مدیران و معلمان مدارس است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه با گروه کنترل است. کلیۀ مدیران و معلمان مدارس ابتدایی شهرستان دهدشت در سال تحصیلی 1402-1403 جامعۀ پژوهش حاضر را تشکیل می‌دهند. از بین این جامعه، 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس با کمک نرم‌افزار تعیین حجم نمونۀ G Power 3 انتخاب شدند. اعضای نمونه پرسشنامه‌های شیفتگی شغلی باکر (2008) و شکوفایی شخصی سلیمانی و همکاران (2015) را تکمیل کردند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی شامل تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر به کمک نرم‌افزار SPSSV19 استفاده شد. نتایج نشان داد مداخلۀ توانمندسازی روان‌شناختی باعث ارتقای شکوفایی شخصی (01/0>P) و شیفتگی شغلی (05/0>P) در مدیران و معلمان مدارس شد؛ به این معنا که گروه آزمایش پس از دریافت مداخلۀ توانمندسازی روان‌شناختی، نمرات بالاتری در شیفتگی شغلی و شکوفایی شخصی در هر دو مرحلۀ پس‌آزمون و پیگیری اخذ کردند؛ از این رو، بر اساس نتایج این مطالعه، می‌توان گفت برنامۀ آموزشی توانمندسازی روان‌شناختی در شیفتگی شغلی و شکوفایی شخصی مدیران و معلمان مدارس مؤثر است. متخصصان حوزه‌های علوم‌تربیتی، روان‌شناسی، مشاورۀ شغلی و سایر متخصصان حوزۀ تعلیم و تربیت می‌توانند از نتایج این پژوهش بهره ببرند.
کلیدواژه‌ها
توانمندسازی روان‌شناختی
شکوفایی شخصی
شیفتگی شغلی
مدیران و معلمان مدارس

موضوعات

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Psychological Empowerment Educational Intervention on Personal Flourishing and Flow at Work of School Administrators and Teachers

نویسندگان English

Afzal Akbari Balootbangan 1
Parisa Masoudian 2
Maryam Farhadinia 3
1 Assistant Professor, Department of Psychology and Counseling, Farhangian University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Educational Management, Be.C., Islamic Azad University, Behbahan, Iran.
3 M.A., Department of Educational Management, Be.C., Islamic Azad University, Behbahan, Iran.
چکیده English

Based on the results of previous researches, psychological empowerment is one of the factors that can play a role in the educational process of school principals and teachers, hence its effectiveness on the personal flourishing and flow at work of school principals and teachers has been neglected. Therefore, the aim of the current research was the effect of psychological empowerment educational intervention on personal flourishing and flow at work of school administrators and teachers. The current study was applied in a simulation method with a pre-test-post-test design and a one-month follow-up with a control group. The purpose of this research was to apply a quasi-experimental study with a pre-test-post-test design and a one-month follow-up with a control group. The statistical population included all principals and teachers of primary schools in Dehdasht city in the academic year 2024. 30 people from this community were selected by available sampling method and with the help of G Power 3 sample size software, and they completed Baker's (2008) flow at work and Soleimani et al.'s (2015) personal flourishing questionnaires. Descriptive and inferential statistics methods including repeated measurement variance analysis were used to analyze the data using SPSSV19 software. The results showed that psychological empowerment intervention promoted personal flourishing (P

کلیدواژه‌ها English

Psychological Empowering
Personal Flourishing
Flow at Work
School Administrators and Teachers

  1.  

    1. احمدی، سمانه، عزت‌نیا، فاطمه، احمدی، زهرا، و اسفندیاری، محمدرضا (1402). همبستگی اشتیاق شغلی و عملکرد شغلی معلمان با نقش واسطه‌ای مهارت‌های ارتباطی آنان در مدارس شهرستان فراشبند. مجلۀ انگاره‌های نو در تحقیقات آموزشی، 2(1)، 87-68. https://www.jopre.ir/article_170270.html
    2. اسدزاده، حسن، سعدی‌پور، اسماعیل، و قنبری، فرزانه (1393). اثر آموزش توانمندسازی روان‌شناختی بر خلاقیت هیجانی و خلاقیت شناختی در دانش آموزان دختر پایه سوم دوره اول دبیرستان شهر ایوان در سال تحصیلی 93-92. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، رشتۀ روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی. https://elmnet.ir/doc/10821503-71451
    3. بشکار، مسلم، و ملازهی، اسماء (1402). اثربخشی آموزش مهارت های مثبت‌نگری بر کیفیت زندگی و شکوفایی روان‌شناختی معلمان. آموزش پرستاری، 12(۲)، 133-123. http://jne.ir/article-1-1489-fa.html
    4. بنیادی، پروین، ساکی، رضا، و فضل‌اللهی قمشی، سیف‌الله (1400). شناسایی عوامل مؤثر بر تعالی منابع انسانی در آموزش‌وپرورش (معلمان مقطع ابتدایی). مجلۀ جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، 7(1)، 341-332. https://doi.org/10.22034/ijes.2021.533906.1112
    5. رحیمی کلور، حسین، و کاظم‌زاده، رضا (1397). بررسی رابطۀ اشتیاق شغلی و به‌زیستی روان‌شناختی با فرسودگی شغلی معلمان (مورد مطالعه معلمان شهر اردبیل). مجلۀ روان‌شناسی مدرسه، 7(4)، 80-69. https://doi.org/22098/jsp.2019.748
    6. رضائی جندانی، محبوبه، هویدا، رضا، و سماواتیان، حسین (1394). توانمندسازی روان‌شناختی و رابطۀ آن با سرمایۀ روان‌شناختی معلمان. رویکردهای نوین آموزشی، 10(1)، 82-67. https://nea.ui.ac.ir/article_19127.html?lang=en
    7. زوار، تقی، شبان بسیم، فرناز، و مهدی‌زاده، جعفر (1400). پیش‌بینی عملکرد شغلی معلمان بر اساس توانمندسازی روان‌شناختی و سبک رهبری مدیران. فصلنامۀ اندیشه‌های نوین تربیتی، 17(1)، 173-153. https://doi.org/22051/jontoe.2021.18898.2099
    8. سپهوند، مهدیه، امیدیان، مرتضی، شهنی ییلاق، منیژه، و مکتبی، غلامحسین (1403). تأثیر رهبری اخلاقی مدیران مدارس و فرهنگ مدرسه بر رفتارهای کاری نوآورانۀ معلمان با میانجی‌گری امنیت روان‌شناختی. پژوهش‌های روان‌شناختی در مدیریت، 10(2)، 149-121. https://doi.org/10.22034/jom.2024.2024581.1188
    9. قمرانی، امیر، صالحی، هاجر، گلکاری، طاهره، و عرب‌بافرانی، حمیدرضا (1395). ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامۀ شیفتگی مرتبط با کار. فصلنامۀ پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، 7(2)، 48-33. https://japr.ut.ac.ir/article_57782.html
    10. قنبری، سیروس، نوراللهی، سعید، و جباری زهد، فاطمه (1403). اثر عدالت سازمانی بر به‏زیستی شغلی معلمان با میانجی‏گری استقلال شغلی در معلمان ابتدایی. پژوهش‌های روان‌شناختی در مدیریت، 10(3)، 160-135. https://doi.org/10.22034/jom.2024.2032007.1220
    11. معروفی، یحیی، محمدپور، ابراهیم، و حیدری، شهریار (1402). مقایسۀ سیاست‌های جذب، تأمین و تربیت معلم از دیدگاه مدیران مدارس. فصلنامۀ توسعۀ حرفه‌ای معلم، 8(3)، 64-39. https://doi.org/10.48310/tpd.2024.15142.1527
    12. میرزاخانی، پرویز، رضایی، علی‌محمد، امین‌بیدختی، علی‌اکبر، نجفی، محمود، و رحیمیان‌بوگر، اسحاق (1396). اثربخشی آموزش شکوفایی بر هیجان‌های مثبت، روابط، احساس معنی، پیشرفت و مجذوبیت پژوهشگران جوان و نخبگان. مجلۀ پژوهش در نظام‌های آموزشی، 36، 230-209. https://doi.org/10.22034/jiera.2017.51091

    References

    1. Ahmadi, S., Ezatneya, F., Ahmadi, Z., & Esfandiyari, M (2023). Correlation of Teachers’ job enthusiastic and job performance with the mediating role of their communication skills in Farashband Schools in Iran. New Paradigms in Educational Research, 2(1), 68-87. https://www.jopre.ir/article_170270.html?lang=en (In Persian)
    2. Ani, F., Ramlan, N., Suhaimy, K.A.M., Jaes, L., Damin, Z.A., Halim, H., ..., & Ahmad, S. (2018). Applying empowerment approach in community development. In Proceedings of The International Conference on Social Sciences (ICSS).‏ https://jurnal.umj.ac.id/index.php/icoss/article/view/2359
    3. Asadzadeh, H., Sadipour, E., & Ghanbari, F (2014). The effect of psychological empowerment training on emotional creativity and cognitive creativity of third-grade female students in the first year of high school in Ivan city [Master's thesis in Educational Psychology, Allameh Tabatabaei University]. https://elmnet.ir/doc/10821503-71451 (In Persian)
    4. Ayse, E.B. (2018). Adaptation of the PERMA Well-Being Scale into Turkish: Validity and Reliability Studies. Educational Research and Reviews, 13(4), 129-135.‏ https://academicjournals.org/journal/ERR/article-full-text-pdf/15C001356095.pdf
    5. Bakker, A.B. (2008). The work-related flow inventory: Construction and initial validation of the WOLF. Journal of Vocational Behavior, 72(3), 400-414.‏ https://doi.org/10.1016/j.jvb.2007.11.007
    6. Bakker, A.B., & Van Woerkom, M. (2017). Flow at work: A self-determination perspective. Occupational Health Science, 1, 47-65. https://doi.org/10.1007/s41542-017-0003-3
    7. Balyer, A., Ozcan, K., & Yıldız, A. (2017). Teacher empowerment: School administrators’ roles. Eurasian Journal of Educational Research, 17(70), 1-18.‏ https://dergipark.org.tr/en/pub/ejer/issue/42480/511698
    8. Beshkar, M., & Mollazehi, A. (2023). The Effectiveness of Positivity Skills Training on Quality of Life and Psychological Flourishing of Teachers. Journal of Nursing Education, 12(2), 123-133.‏ http://jne.ir/article-1-1489-fa.html (In Persian)
    9. Bonyadi, P., Saki, R., & Fazlolahi Ghomshi, S. (2021). Identifying the Effective Factors on Human Resources Excellence in Education (Elementary School Teachers). Sociology of Education, 7(1), 332-341.‏ https://doi.org/10.22034/ijes.2021.533906.1112 (In Persian)
    10. Bradshaw, E.L., DeHaan, C.R., Parker, P.D., Curren, R., Duineveld, J.J., Di Domenico, S.I., & Ryan, R.M. (2023). The perceived conditions for living well: Positive perceptions of primary goods linked with basic psychological needs and wellness. The Journal of Positive Psychology, 18(1), 44-60.‏ https://doi.org/31234/osf.io/c8sj4
    11. Chiristian, M., & Garza, A., & Salaughter, J. (2011). Work engagement: A quantitative review and test of its relations with task and contextual performance. Personnel Psychology Magazine, 64, 89-136. https://doi.org/1111/j.1744-6570.2010.01203.x
    12. Compton, W.C., & Hoffman, E. (2019). Positive psychology: The science of happiness and flourishing. Sage Publications. https://doi.org/ 9781544322926
    13. Csikszentmihalyi, M. (1993). Activity and happiness: Towards a science of occupation. Journal of Occupational Science, 1(1), 38-42.‏ https://doi.org/10.1080/14427591.1993.9686377
    14. Diener, E., & Seligman, M.E. (2018). Beyond money: Progress on an economy of well-being. Perspectives on Psychological Science, 13(2), 171-175.‏ https://doi.org/10.1177/1745691616689467
    15. Dust, S.B., Resick, C.J., Margolis, J.A., Mawritz, M.B., & Greenbaum, R.L. (2018). Ethical leadership and employee success: Examining the roles of psychological empowerment and emotional exhaustion. The Leadership Quarterly, 29(5), 570-583.‏ https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2018.02.002
    16. Ghamrani, A., Salehi, H., Golkari, T., & Arab, B.H.R. (2016). Investigate the psychometric features of work related flow inventory.‏ Applied Psychological Research Quarterly, 7(2), 33-48. https://japr.ut.ac.ir/article_57782.html?lang=en (In Persian)
    17. Ghanbari, S., Norollahee, S., & Jabbari Zohd, F. (2024). The Effect of Organizational Justice on Job Well-being of Teachers Mediated by Job Autonomy among Elementary Teachers of Hamedan City. Psychological Researches in Management, 10(3), 135-160. https://doi.org/10.22034/jom.2024.2032007.1220 (In Persian)‏
    18. Gholami, M., Saki, M., & Hossein Pour, A.H. (2019). Nurses' perception of empowerment and its relationship with organizational commitment and trust in teaching hospitals in Iran. Journal of Nursing Management, 27(5), 1020-1029. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30848036/
    19. Gokcen, N., Hefferon, K., & Attree, E. (2012). University Students' Constructions of' Flourishing 'in British Higher Education: An Inductive Content Analysis. International Journal of Wellbeing, 2(1), 11-20. https://doi.org/5502/ijw.v2i1.1
    20. Huppert, F.A., & So, T.T. (2013). Flourishing across Europe: Application of a new conceptual framework for defining well-being. Social Indicators Research, 110, 837-861.‏ https://doi.org/1007/s11205-011-9966-7
    21. Isenström, L. (2020). Children as Growing Rights Subjects–The Significance of Teachers’ Actions. The International Journal of Children's Rights, 28(2), 258-287.‏ https://doi.org/1163/15718182-02802012
    22. Kasa, M., & Hassan, Z. (2017). The relationship of burnout dimensions with organizational citizenship behavior (OCB) among bank employees in Sarawak: Mediating role of flow experience. International Journal of Business and Society, 18(S4), 685-691.‏ https://www.researchgate.net/publication/322569246
    23. Kern, M.L., Della Porta, S.S., & Friedman, H.S. (2014). Lifelong pathways to longevity: Personality, relationships, flourishing, and health. Journal of Personality, 82(6), 472-484.‏ https://doi.org/1111/jopy.12062
    24. Krueger, A.B., & Stone, A.A. (2014). Progress in measuring subjective well-being. Science, 346(6205), 42-43.‏ https://www.jstor.org/stable/24917731
    25. Malik, M., Sarwar, S., & Orr, S. (2021). Agile practices and performance: Examining the role of psychological empowerment. International Journal of Project Management, 39(1), 10-20.‏ https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2020.09.002
    26. Maroofi, Y., Mohammadpour, E., & Haidari, S. (2023). Comparison of Teacher Recruitment, Retention, and Training Policies from School Principals' Perspective. Teacher Professional Development, 8(3), 39-64.‏ https://doi.org/48310/tpd.2024.15142.1527 (In Persian)
    27. Martela, F., & Pessi, A.B. (2018). Significant work is about self-realization and broader purpose: Defining the key dimensions of meaningful work. Frontiers in Psychology, 9.‏ https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.00363
    28. Miguel, M.C., Ornelas, J.H., & Maroco, J.P. (2015). Defining psychological empowerment construct: Analysis of three empowerment scales. Journal of Community Psychology, 43(7), 900-919.‏ https://doi.org/10.1002/jcop.21721
    29. Mirzakhani, P., Rezaei, A.M., Aminbeidokhti, A.A., Najafi, M., & Rahimian Bougar, I. (2017). Examining the effectiveness of educating flourishing on positive emotions, relationships, sense of meaning, achievement and engagements among young researchers and elites. Journal of Research in Educational Systems, 11(36), 209-230.‏ https://doi.org/10.22034/jiera.2017.51091 (In Persian)
    30. Monje-Amor, A., Xanthopoulou, D., Calvo, N., & Vázquez, J.P. A. (2021). Structural empowerment, psychological empowerment, and work engagement: A cross-country study. European Management Journal, 39(6), 779-789. https://doi.org/1016/j.emj.2021.01.005
    31. Pandita, D., & Ray, S. (2018). Talent management and employee engagement–a meta-analysis of their impact on talent retention. Industrial and Commercial Training, 50(4), 185-199.‏ https://doi.org/1108/ICT-09-2017-0073
    32. Rahimi Klor, H., & Kazemzadeh, R. (2019). Investigating the relationship between work engagement and psychological well-being and job burnout: A case study of teachers in Ardabil. Journal of School Psychology, 7(4), 71-82.‏ https://doi.org/22098/jsp.2019.748 (In Persian)
    33. Rezaei, M., Hoveida, R., & Samavatian, H. (2015). Concept of psychological empowerment and its relationship with psychological capital among teachers. New Educational Approaches, 10(1), 67-82.‏ https://nea.ui.ac.ir/article_19127.html?lang=en (In Persian)
    34. Schaufeli, W. (2012). Work engagement: What do we know and where do we go?. Romanian Journal of Applied Psychology, 14(1), 3-10.‏ https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=3468411
    35. Scotto di Luzio, S., Martinent, G., Guillet-Descas, E., & Daigle, M.P. (2020). Exploring the role of sport sense of community in perceived athlete burnout, sport motivation, and engagement. Journal of Applied Sport Psychology, 32(5), 513-528.‏ https://doi.org/1080/10413200.2019.1575298
    36. Seligman, M. (2018). PERMA and the building blocks of well-being. The Journal of Positive Psychology, 13(4), 333-335.‏ https://doi.org/10.1080/17439760.2018.1437466
    37. Sepahvand, M., Omidian, M., Shehni Yailagh, M., & Maktabi, G. (2024). The effect of school principals' ethical leadership and school culture on teachers' innovative work behaviors with the mediation of psychological safety. Psychological Researches in Management, 10(2), 121-149.‏ https://doi.org/10.22034/jom.2024.2024581.1188 (In Persian)
    38. Soleimani, S., Rezaei, A.M., Kianersi, F., Hojabrian, H., & Khalili Paji, K. (2015). Developement and validation of flourishing questionnaire based on seligman's model among Iranian university students. Journal of Research and Health, 5(1), 3-12.‏ http://jrh.gmu.ac.ir/article-1-792-en.html
    39. Tabachnick, B.G., & Fidell, L.S. (2001). SAS for Windows workbook for Tabachnick and Fidell: using multivariate statistics. Allyn and Bacon 4th ed. https://cir.nii.ac.jp/crid/1130282271473640960
    40. Thomas, K.W., & Velthouse, B.A. (1990). Cognitive elements of empowerment: An “interpretive” model of intrinsic task motivation. Academy of Management Review, 15(4), 666-681.‏ https://doi.org/10.2307/258687
    41. VanderWeele, T.J. (2017). On the promotion of human flourishing. Proceedings of the National Academy of Sciences, 114(31), 8148-8156.‏ https://doi.org/1073/pnas.1702996114
    42. Veenhoven, R. (2013). Data-Book of Happiness: A Complementary Reference Work to ‘Conditions of Happiness’ by the Same Author. Springer Science & Business Media. https://doi.org/10.1007/978-94-015-3726-1
    43. Vik, M.H., & Carlquist, E. (2018). Measuring subjective well-being for policy purposes: The example of well-being indicators in the WHO “Health 2020” framework. Scandinavian Journal of Public Health, 46(2), 279-286.‏ https://doi.org/1177/1403494817724952
    44. Wang, X., & Shaheryar, S. (2020). Work-related flow: the development of a theoretical framework based on the high involvement HRM practices with mediating role of affective commitment and moderating effect of emotional intelligence. Frontiers in Psychology, 11.‏ https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.564444
    45. Zavvar, T., Saban Basim, F., & Mehdizadeh, J. (2021). Predicting job performance of teachers based on psychological empowerment and leadership style of headmasters. The Journal of New Thoughts on Education, 17(1), 153-173.‏ https://doi.org/22051/jontoe.2021.18898.2099 (In Persian)
    46. Zhang, X., Ye, H., & Li, Y. (2018). Correlates of structural empowerment, psychological empowerment and emotional exhaustion among registered nurses: A meta-analysis. Applied Nursing Research, 42, 9-16.‏ https://doi.org/1016/j.apnr.2018.04.006
    47. Zito, M., Cortese, C.G., & Colombo, L. (2019). The role of resources and flow at work in well-being. Sage Open, 9(2).‏ https://doi.org/10.1177/2158244019849732